Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej ma wpływ zarówno na jakość jak i na sposób stanowienia prawa – posiada inicjatywę legislacyjną, jest też ogniwem tego procesu. Dlatego też pragniemy poznać Pana zdanie na ten temat jako kandydata na urząd Prezydenta RP. Prosimy o odpowiedź na poniższe pytania.
 |
Książę Józef Poniatowski czeka na prezydenta RP |
|
Warszawa, maj 2010
Pan Kandydat na Urząd Prezydenta RP
Szanowny Panie,
od ponad roku działa powstałe z inicjatywy Programu Przeciw Korupcji Fundacji im. Stefana Batorego Obywatelskie Forum Legislacji. Członkami Forum są przedstawiciele organizacji pozarządowych, środowisk akademickich i naukowych, kancelarii prawniczych i profesjonalnych lobbystów. Wszyscy od lat uczestniczymy lub monitorujemy proces legislacyjny zarówno na poziomie rządowym jak i sejmowym. Więcej o nas można przeczytać na http://www.batory.org.pl/korupcja/przejrzystosc.htm
Nasze dotychczasowe doświadczenia upoważniają nas do stwierdzenia, że stanowienie prawa jest jednym z kluczowych narzędzi sprawowania władzy w państwie. Dlatego też w najlepiej pojętym interesie społecznym, ale też własnym, władzom powinno zależeć na tym, aby uspołecznić proces stanowienia prawa. Im więcej dyskusji i konsultacji w trakcie tworzenia złożeń do aktów prawnych, tym większa szansa uniknięcia pomyłek oraz szansa na to, że obywatele będą aprobowali istniejący system prawny i przestrzegali prawa. Niestety proces konsultacyjny, zwłaszcza ten, w którym chcą uczestniczyć obywatele i organizacje pozarządowe nie będące członkami Komisji Trójstronnej, mimo pewnych zmian na lepsze jest w dużej mierze fasadowy i pozorny.
Przeprowadziliśmy dyskusje z przedstawicielami KPRM (z ministrem Michałem Bonim), Rządowego Centrum Legislacji, Ministerstwa Gospodarki, Polskiego Towarzystwa Legislacji, PKPP „Lewiatan” czy Krajowej Rady Radców Prawnych. Pozwoliły nam one sformułować następujące postulaty:
- Koniecznym jest szybkie i skoordynowane przeprowadzenie reformy przepisów dotyczących tworzenia prawa w tym ustawy o Radzie Ministrów. Warto rozważyć przygotowanie jednego aktu prawnego, który całościowo i czytelnie uregulowałoby proces legislacyjny.
- Konieczne jest zwiększenie partycypacji obywatelskiej w procesie stanowienia prawa, zwłaszcza na etapie rządowym - wymaga to wprowadzenia zmian regulacji dotyczących konsultacji społecznych.
- Uważamy za celowe wypracowanie mechanizmu ujednolicającego standardy realizacji prawa do współuczestniczenia w procesie legislacyjnym innym podmiotom niż organa władzy wykonawczej, ustawodawczej i członkowie Komisji Trójstronnej. Wszyscy interesariusze powinni mieć takie same prawa.
- Obowiązująca Ustawa lobbingowa jest niespójna. W art. 2 pkt. 1 wprowadza się bardzo szeroką definicję lobbingu: „W rozumieniu ustawy działalnością lobbingową jest każde działanie prowadzone metodami prawnie dozwolonymi zmierzające do wywarcia wpływu na organy władzy publicznej w procesie stanowienia prawa”, ale w następnych artykułach wszelkie prawa, zakazy i obowiązki dotyczą wyłącznie lobbystów zawodowych. Niestety, zmiany zaproponowane w założeniach do nowej ustawy lobbingowej http://bip.kprm.gov.pl/kprm/dokumenty/61_3632.html idą w złym kierunku - piętrzenia zakazów, a nie czynienia procesu bardziej przejrzystym.
- Postulujemy wprowadzenie zasady jawności procesu legislacyjnego na wszystkich etapach poprzez publikowanie stale aktualizowanej „metryczki” aktu prawnego, która będzie informowała o bieżącym statusie projektu, przebiegu prac nad nim i nazwiskach osób akceptujących jego kolejne wersje.
- Konieczne jest szybkie uruchomienie jednej platformy elektronicznej, na której będą publikowane wszystkie dokumenty dotyczące projektów założeń aktów prawnych i projektów samych aktów prawnych we wszystkich resortach.
- Należy wprowadzić obowiązek opatrywania projektów aktów prawnych imieniem i nazwiskiem autora oraz adnotacjami o autorach zmian i poprawek oraz przyczynie ich wprowadzenia.
- Domagamy się przestrzegania minimum 14-dniowego okresu na przedstawienie uwag do projektów aktów prawnych.
- Wprowadzenia zasady odnoszenia się do przedstawionych uwag, zwłaszcza tych odrzuconych (choćby zbiorczo).
Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej ma wpływ zarówno na jakość jak i na sposób stanowienia prawa – posiada inicjatywę legislacyjna, jest też ogniwem tego procesu. Dlatego też pragniemy poznać Pana zdanie na ten temat jako kandydata na urząd Prezydenta RP. Prosimy o odpowiedź na poniższe pytania:
- Czy obowiązujące obecnie zasady tworzenia aktów prawnych są właściwe? Jeśli nie, to co należałoby w nich zmienić?
- Czy proces ten jest wystarczająco przejrzysty? Jeśli nie, to wprowadzenie jakich rozwiązań przyczyniłoby się do zwiększenia jego transparentności?
- Czy wskazanym jest ułatwienie uczestniczenia w procesie legislacyjnym organizacjom obywatelskim i samym obywatelom? Jeśli tak, to co można w tej dziedzinie zrobić?
Pytania te wysyłamy do wszystkich osób kandydujących na urząd Prezydenta RP. Uprzejmie prosimy o jak najszybsze przesłanie odpowiedzi na adres gkopinska@batory.org.pl lub Fundacja im. Stefana Batorego, Obywatelskie Forum Legislacji, 00-215 Warszawa, ul. Sapieżyńska 10a.
Zarówno treść tego listu jak i wszystkich otrzymanych odpowiedzi zostanie upubliczniona w Internecie oraz przekazana mediom.
Łączę wyrazy szacunku,
W imieniu członków
Obywatelskiego Forum Legislacji
Grażyna Kopińska
Dyrektor Programu Przeciw Korupcji
