LOBBING W BRUKSELI

Dr Małgorzata Molęda-Zdziech

Dr MAŁGORZATA MOLĘDA-ZDZIECH

Lobbing na europejskim forum jest pojęciem wieloznacznym, bowiem odnosi się do działań różnorodnych graczy parających się rzecznictwem interesów. Profesjonalny lobbing uprawiają zarówno firmy lobbingowe, public affairs, niektóre kancelarie prawne, agencje public relations, ale również sektor organizacji pozarządowych – Non-Governmental Organizations (NGOs), firmy, banki, przedstawicielstwa regionów, związki zawodowe i pracodawcy. Każdy z nich broni interesu innego typu, co w praktyce oznacza konieczność specyficznego podejścia i specjalizacji w działaniach lobbingowych.

W Brukseli zwraca się uwagę na przejrzystość i klarowność procesu decyzyjnego. Europejska Inicjatywa na Rzecz Przejrzystości (European Transparency Initiative) zaproponowana przez komisarza Kima Kallasa w marcu 2005 roku ujrzała światło dzienne dopiero 3 maja 2006 w postaci opublikowanej przez Komisję Europejską Zielonej Księgi (Green Book on the European Transparency Initiative). Obecnie trwają prace nad analizą opinii i stanowisk, które pojawiły się podczas konsultacji przeprowadzanych od 3 maja do 31 sierpnia 2006 r. Za punkt wyjścia przyjęto założenie, że większa przejrzystość w działaniach Unii Europejskiej wzmocni umocowanie prawne lobbingu.

O konieczności uaktywnienia obywateli Unii świadczą m.in. wypowiedzi wysokich urzędników unijnych. Przewodniczący Komisji Europejskiej Jose Manuel Barroso powiedział: “W czerwcu będziemy dyskutować o przyszłości Europy. Jednak już teraz możemy wyciągnąć pierwszy wniosek: jeśli chcemy zachować legalność procesu decyzyjnego w Europie, potrzebna jest większa przejrzystość oraz odpowiedzialność wobec obywateli”. Potwierdza to również wiceprzewodniczący KE, Siim Kallas: “Wydając środki unijne na programy i projekty na terenie Unii oraz poza jej granicami, instytucje Unii Europejskiej są odpowiedzialne wobec podatnika. Dzięki współpracy z państwami członkowskimi możemy znacznie lepiej pokazać, w jaki sposób wydawane są unijne środki. Istnienie lobbingu jest w pełni uzasadnione. Ponieważ lobbing staje się coraz powszechniejszy, musimy zadbać, aby wiadomo było, kogo lobbyści reprezentują, jakie są ich zadania oraz z jakich środków są finansowani. Mam nadzieje, że wszyscy, którym sprawy Unii nie są obojętne, zapoznają się z pytaniami zawartymi w Zielonej Księdze i przedstawią swoje uwagi do końca sierpnia.”

Pierwsza kwestia zaprezentowana w Zielonej Księdze dotyczy lobbingu czyli przejrzystości w stosunkach między instytucjami unijnymi a lobbystami.

W Brukseli podnoszone są obawy, że działania lobbystów wykraczają poza uzasadnione reprezentowanie interesów. Jako przykład podaje się dostarczanie zmanipulowanych informacji na temat ewentualnych konsekwencji gospodarczych, społecznych, ekologicznych projektów legislacyjnych. Zastrzeżenia budzi także organizowanie masowych kampanii informacyjnych na rzecz danej sprawy lub przeciwko niej oraz ewentualne konflikty interesów w przypadku wyrażania opinii przez osoby lub podmioty, które są zależne od wsparcia finansowego z budżetu unijnego.

Jednocześnie pojawia się wrażenie wywierania nadmiernego wpływu przez grupy lobbystyczne, reprezentujące firmy, na podejmowanie decyzji w Unii Europejskiej. Komisja stwierdza: “Lobbing stanowi pełnoprawną część ustroju demokratycznego.” Jeśli jednak grupy lobbystyczne pragną współkształtować politykę europejską, muszą stosować się do pewnych zasad. Ogół społeczeństwa musi wiedzieć, co wnoszą one do instytucji europejskich, kogo reprezentują, jakie są ich zadania oraz z jakich środków są finansowane. Komisja proponuje w związku z tym wprowadzenie dobrowolnego systemu rejestracji lobbystów. Komisarz Kallas wyjaśnił:“Zaczynamy od reguł dobrowolnych, reguły obligatoryjne nie są przewidywane, chyba, że w przypadku porażki proponowanego systemu, ale nie przed końcem kadencji tej Komisji.”

- internetowej dobrowolnej rejestracji przeznaczonej dla wszystkich lobbystów, którzy chcą, aby konsultowano się z nimi w kwestii inicjatyw unijnych;

- wspólnego kodeksu postępowania dla wszystkich lobbystów lub przynajmniej dopracowania kodeksów istniejących i wspólnych wymogów minimalnych, opracowanych przez samych lobbystów;

Zielona księga definiuje kluczowe pojęcia lobbingu i lobbysty. Lobbingiem są: “wszelkie działania mające na celu wpływ na wypracowanie polityk i procesów decyzyjnych instytucji europejskich”. Lobbystami są: “osoby trudniące się tego typu działaniami i pracujące w organizacjach takich, jak firmy konsultingowe specjalizujące się w public affairs, kancelarie prawne, organizacje pozarządowe, grupy studyjne, grupy nacisku w ramach przedsiębiorstw (przedstawiciele wewnętrzni) i ugrupowania zawodowe”.

Po drugie: szybki proces poszerzania Unii jest ważną przyczyną dynamizującą rozwój rzecznictwa interesów. Coraz więcej różnorodnych organizacji decyduje się na uczestnictwo w procesie decyzyjnym poprzez dostarczanie ekspertyz i niezbędnych w danych kwestiach informacji.

Po trzecie: złożoność instytucji europejskich, skomplikowane struktury i procedury procesu podejmowania decyzji otwierają drogę usługom lobbystów. Część z obecnych na tym rynku firm specjalizuje się w kontaktach z wybranymi instytucjami, np. Parlamentem Europejskim, czy Komisją Europejską.

A zatem skuteczny lobbysta europejski musi być dobrze przygotowany merytorycznie, posiadać wiedzę techniczną, prawniczą, ekonomiczną, mieć umiejętności dobrego komunikowania się i być ekspertem znającym mechanizmy funkcjonowania europejskich instytucji.

Według raportu badawczego z marca 2006 r., sporządzonego przez Centro Italiano Prospettiva Internazionale, zatytułowanego “Włoskie lobbies w Brukseli”, w stolicy Unii Europejskiej działa ok. 2600 grup interesu i około 15 tysięcy osób bezpośrednio lobującymi instytucje europejskie.

Tabela przedstawia podział sektorowy lobbystów pracujących w Brukseli.

Szacuje się, że na bezpośrednią działalność lobbingową grupy interesu wydają około 90 milionów euro. Przy czym należy zaznaczyć, że środki finansowe przeznaczane na tę aktywność, w przeciwieństwie do logiki narodowej, wcale nie mają służyć wywalczeniu większego kawałka budżetowego tortu. Budżet UE wynosi bowiem ponad 100 miliardów euro. Stanowi on mniej więcej 1% sumy budżetów narodowych 25 państw UE. Celem oddziaływania lobbystów jest zatem legislacja europejska. Ocenia się, że 80% narodowej legislacji podlega europejskim regulacjom.

Bardzo jęczliwy utwór 
Boba Dylana 

 Romance in Durango
Oto jest, dla przypomnienia

W zakładce Linki
  pod numerem 10.