DECYZJE I ETYKA

Profesor Wojciech Gasparski

Letnie miesiące to okres wakacji oraz podróży do bliższych i dalszych zakątków świata. Wielu decydentów uda się tam z nadzieją nie tylko zapomnienia o trudnych sprawach codzienności, ale - w co niepoprawni optymiści wierzą - by poznać obyczaje innych i - jeśli dobre - to skorzystać z nabytej wiedzy tu i bez zbędnej zwłoki. A od obyczaju, zwyczaju - po łacinie mos - pochodzi moralność, czyli to, co Grecy nazywali ethos, od którego wywodzi się etyka przecież.

Nie trzeba jednak udawać się w obce kraje, by poznawać ich obyczaje. Świat przychodzi do nas. Otóż w dniu 11 kwietnia 2001 r. odbyła się w Warszawie, staraniem stałego koordynatora ONZ w Polsce Marca Destanne de Bernis oraz wicepremiera i ministra pracy i polityki społecznej Longina Komołowskiego, pierwsza w Europie sesja, na której oficjalnie zainaugurowano wprowadzenie do stosowania w praktyce gospodarczej Globalnego Porozumienia, po angielsku Global Compact, pn. “Przywództwo korporacyjne w gospodarce światowej”. Porozumienie to przyjęte zostało na świecie za sprawą sekretarza generalnego ONZ Kofi Annana, z inicjatywy którego ogłoszono je 26 lipca 2000 r. Inicjatywa ma na celu nadanie ludzkiej twarzy rynkowi globalnemu przez rozpowszechnienie wspólnych wartości i zasad.

Na globalne porozumienie składa się 9 następujących zasad: (A) Prawa człowieka: (1) Popieranie i przestrzeganie praw człowieka przyjętych przez społeczność międzynarodową. (2) Eliminacja wszelkich przypadków łamania praw człowieka przez firmę. (B) Standardy pracy: (3) Poszanowanie wolności stowarzyszania się i przyznanie prawa do prowadzenia negocjacji zbiorowych. (4) Eliminacja wszystkich form pracy przymusowej. (5) Zniesienie wykonywania pracy przez dzieci. (6) Przeciwdziałanie dyskryminacji w sferze zatrudnienia i w wykonywaniu zawodów. (C) Środowisko naturalne: (7) Popieranie prewencyjnego podejścia do kwestii związanych z ochrona środowiska, (8) Podejmowanie inicjatyw mających na celu promowanie postawy odpowiedzialności wobec środowiska naturalnego. (9) Popieranie rozwoju, stosowania i rozpowszechniania przyjaznych środowisku technologii.

Pierwszymi firmami operującymi w Polsce, które zgłosiły akces do Globalnego Porozumienia są: ABB, BP, Atlantic, Shell co jest sprawą zrozumiałą. Firmy te bowiem funkcjonując na skalę międzynarodową kierują się wartościami i normami określonymi przez korporacje i przestrzeganymi przez nie od dłuższego czasu. W dążeniu do pozyskania dalszych firm dla tej inicjatywy Forum Odpowiedzialnego Biznesu - założona w ubiegłym roku organizacja pozarządowa upowszechniająca ideę odpowiedzialności społecznej w biznesie - zorganizowało konferencję inaugurującą program “21 firm na XXI wiek”. Konferencja ta odbyła się w dniu 23 maja w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i pod wysokim patronatem premiera Jerzego Buzka. Program nawiązuje nie tylko do Globalnego Porozumienia, ale także do Europejskiej Kampanii 2005 na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Społecznego. Rok 2005 został ogłoszony przez Komisję Europejską Europejskim Rokiem Społecznej Odpowiedzialności Biznesu.

Na majowej konferencji dalsze firmy prezentowały swe programy społecznej odpowiedzialności. Były wśród tych firm m. in.: Danfoss, PricewaterhouseCoopers, Johnson & Johnson, Ericsson, Novo Nordisk. Prezentowano również, realizowany z powodzeniem w Polsce, a liczący już 10 lat, program “Czystsza Produkcja” powstały także z inicjatywy ONZ, a dokładniej - jej Agencji Ochrony Środowiska (UNEP). Sądzić należy, że licznie zebrani na konferencji przedstawiciele mniejszego i średniego biznesu przyłączą się do programu “21 firm na XXI.wiek”.

Udział polskich firm w programach, o których mowa byłby tym bardziej cenny, że Belgia podczas rozpoczynającej się właśnie jej prezydencji w Unii Europejskiej wraz z Komisją Europejską zamierzają zorganizować w Brukseli, w dniach 27-28 listopada br., pierwszą europejską konferencję nt. odpowiedzialności społecznej biznesu i europejskiej strategii dotyczącej społecznego współdziałania. Organizatorzy konferencji liczą na udział w niej przedstawicieli organizacji z krajów ubiegających się o przyjęcie do Unii Europejskiej, w tym także z Polski, podejmujących kwestię społecznie odpowiedzialnej działalności gospodarczej.

Tymczasem w krajach Europy Środkowej odbyły się trzy ważne konferencje bezpośrednio lub pośrednio związane z etyką biznesu. 26 maja Bratysława gościła uczestników “duchowego parlamentu” na temat etycznych aspektów gospodarki rynkowej w krajach Grupy Wyszehradzkiej. Konferencję zorganizowało stowarzyszenie “Mosty” wydające czasopismo o tej samej nazwie. 18-20 czerwca Politechnika Gdańska gościła piątą międzynarodową konferencję nt. społecznego i etycznego wpływu technik informacyjnych i komunikowania się. Wreszcie w dniach 1-3 lipca w węgierskim mieście Szeged odbyła się - staraniem budapeszteńskiego Centrum Etyki Biznesu - konferencja robocza na temat duchowych aspektów zarządzania. Jest to problematyka zyskująca coraz większe zainteresowanie w kręgach menedżerów. Kwestia ta ściśle wiąże się z tymi zasadami Global Compact, które dotyczą praw człowieka i standardów pracy.

Świat, jak z tego przeglądu inicjatyw i zgromadzeń wynika, jest coraz bliżej nas, zarówno dzięki Internetowi (o czym m. in. mówiono w Gdańsku), jak i na skutek działań mających na celu zbliżenie ludzi w sensie duchowym, tj. “tego, co ceni się bardziej niż wszystko inne”, czyli wartości. Czy my jesteśmy bliżej świata? Co czynić należy byśmy rzeczywiście byli integralną częścią takiego świata, jaki kształtować pragnie sekretarz generalny ONZ, takiej Europy o jakiej myśli Belgia rozpoczynająca prezydencję w Unii Europejskiej - świata odpowiedzialności za czyny i poprzedzające je decyzje? Niech udane wakacje pomogą znaleźć odpowiedź, czego życzy

Bardzo jęczliwy utwór 
Boba Dylana 

 Romance in Durango
Oto jest, dla przypomnienia

W zakładce Linki
  pod numerem 10.