W krajach Unii Europejskiej żyje prawie 40 mln, a w Polsce blisko 5 mln osób niepełnosprawnych.
{ADDONS}
3 grudnia 2001 roku Rada Unii Europejskiej przyjęła Decyzję w sprawie Europejskiego Roku Osób Niepełnosprawnych 2003. Inicjatywa ta ma na celu zwrócenie uwagi społeczeństw państw Wspólnoty Europejskiej na problemy niepełnosprawnych obywateli oraz zmobilizować je do skutecznego działania na ich rzecz. Cele jakie Unia stawia społeczności europejskiej zawarte zostały w art. 2 Decyzji:
podniesienie świadomości o prawie osób niepełnosprawnych do ochrony przed dyskryminacją oraz do pełnego i równego korzystania z ich praw;
zachęcanie do przemyślenia i przedyskutowania rozwiązań jakie są potrzebne w celu promowania równych szans osób niepełnosprawnych w Europie;
promowanie doświadczeń dotyczących dobrej praktyki oraz skuteczności strategii opracowanych na szczeblu lokalnym, krajowym i europejskim;
pobudzenie współpracy między wszystkimi zainteresowanymi stronami: rządem, partnerami społecznymi, sektorem prywatnym, grupami wolontariuszy, osobami niepełnosprawnymi oraz ich rodzinami;
poprawienie komunikacji w sprawie niepełnosprawności oraz promowanie pozytywnego wizerunku osób niepełnosprawnych.
W krajach UE żyje prawie 40 mln, a w Polsce blisko 5 mln osób niepełnosprawnych.
Kim jest osoba niepełnoprawna i co może sobą zaprezentować – wystarczy tylko którąś z tych osób poznać. Rok 2003 był bogaty w różne imprezy, spotkania i bale charytatywne, ale ja chciałabym skoncentrować się na naszym własnym stosunku do osób niepełnosprawnych. Zakładam z góry, że każdy w swoim życiu miał kontakt s osobą niepełnosprawną albo potrzebującą, a może to nawet my sami nimi jesteśmy…
A więc o aktywizacji.
Ważnym momentem, w którym człowiek przechodzi największą przemianę jest moment uwolnienia energii, tzw. „obudzenia się”
Jest to przede wszystkim uruchomienie pozytywnej zmiany, mówiąc szerzej – przejście ze stanu bierności, apatii, bylejakości do aktywności podmiotowego reagowania na rzeczywistość. Aktywizacja jest również sposobem istnienia, postawą wobec życia. Wyrażać się może w szybkich decyzjach, wspinania się po drabinie sukcesu, ale także w spokojnym planowaniu, zaangażowaniu w działania na rzecz innych. Każdy może to robić we własnym stylu czy rytmie. Aktywizacja dotyczy zarówno rozwoju osobowości jednostki, jak i zjawisk zachodzących w grupie, również w uruchomianiu zmian społecznych. W działaniu takim kryje się jednak pewne niebezpieczeństwo.
Trzeba uświadomić sobie, że aktywizacja jest ingerencją, wywieraniem wpływu, dążeniem do zmiany jakiegoś zastanego stanu rzeczy. Działanie takie wynika z diagnozy, że czyjś poziom aktywności (a raczej bierności) jest niepokojący. Jednak każda działalność nakłaniająca do zmiany zastanego stanu rzeczy budzi lęk, opór, a często agresję.
…ale czy możemy kogoś zaktywizować? Kogoś, kto np. po skoku do wody, wylądował na wózek inwalidzki – osoba pełna energii i zapału, z wysokim poziomem adrenaliny (bo właśnie takie osoby ryzykują, czasami własnym życiem). Najczęściej otacza ich lęk, przerastające problemy, bezsens, nie akceptacja siebie i swojej sytuacji życiowej. Jest to bardzo skomplikowane i wymaga dużo cierpliwości, wysiłku i czasu. Proces aktywizacji dotyczy również osób ze środowisk zagrożonych. Czasami bezsens i szarość ich codziennego życia bywa zabójcza i nie ma wyboru, albo coś ze swoim życiem zrobi (zaktywizuje się), albo pojawi się kryzys, itd.
Co możemy zrobić My, jako ludzie, obywatele, decydenci, biznesmeni, menedżerowie?
Jak możemy uruchomić ten proces zmian, potocznie nazywany „kopem”
Zmusić do działania nie można, a wręcz nie wolno nikogo. Można zaprosić, namówić, stworzyć „zasysającą” sytuację społeczną wciągającą w działanie, aktywność. Można zaoferować uwagę, akceptację, pomóc w zbudowaniu relacji, czy integracji w grupie. Człowiek, do którego to adresujemy, może z tego skorzystać, przyjąć, ale może Nas z Naszymi wysiłkami odrzucić. I zostać jakim był. Nie ruszy z miejsca, nie nauczy się i zostanie takim, jakim był. I ma do tego prawo. W stosunku do konkretnego człowieka można się też mylić: ktoś chce go zaktywizować, a on sobie spokojnie żyje i ma swoje sposoby na osiąganie celów. A aktywizacja jest pomocą w doprowadzaniu do normalnego, właściwego dla tej konkretnej osoby, albo grupy sposobu „bycia aktywnym”, doprowadzeniu do tego „żeby chciało się chcieć”
Od grudnia 2002 r w Centrum Wolontariatu Fundacji Mielnica w Koninie zaczęła działalność Grupa Pierwszego Kontaktu. Tworzą ją osoby niepełnosprawne po urazach kręgosłupa razem z grupą zaprzyjaźnionych wolontariuszy. Pomagają takim jak oni – osobom niepełnosprawnym, potrzebującym, po wypadkach komunikacyjnych i innych zdarzeniach losowych, którym świat się zawalił na pewnym etapie dorosłego życia. Wykorzystują swoją energię i czas pomagając innym, opierając się głównie na własnych doświadczeniach i przejściach.. Można stwierdzić, że zostały zaktywizowane, ale jest to skutek długiej pracy osób - opiekunów, które prowadziły rozmowy, pobudzały do wyciągania wniosków. Osoby na wózkach mają za sobą szereg sukcesów , działają bardzo aktywnie i czują się potrzebni.
I chyba o to właśnie chodzi w aktywizacji…
I jeszcze, drodzy Decydenci chciałabym zwrócić się do Was z prośbą, o chwilkę zastanowienia się, co możemy dla osób niepełnosprawnych zrobić. Nie placówki społeczne, tylko właśnie My, Decydenci. Może akurat w naszym biurze, salonie znajdzie się miejsce na zatrudnienie osoby niepełnosprawnej, może warto przejrzeć oferty i jednak zdecydować się porozmawiać z nimi.
Nie ma potrzeby, aby z naszych firm robić Zakłady Pracy Chronionej – to zostawmy innym.
Może się jednak okazać, że zamiast najmować firmy zewnętrzne do prostych prac, może lepiej skorzystać z pomocy osób niepełnosprawnych. Może się okazać, że jest taniej, a na pewno z pożytkiem dla innych…
Z poważaniem
Oksana Tsyurpita - Polańska
