PUNKTY WIDZENIA

Damian A. Zaczek: Pani poseł, czy kobietom w Polsce potrzebny jest aż Krajowy Program Działań na rzecz Kobiet?
MARTA FOGLER: Nie widziałam tego programu, ale wiem, że został przygotowany przez rząd, z czego wynika, że to w SLD jest kobietom tak źle. Ostatnie wybory parlamentarne pokazały, że kobietom Sojuszu rzeczywiście było trudno przebić się na dobrą pozycję na liście wyborczej. W Platformie Obywatelskiej tego problemu nie mieliśmy, a podczas wyborów samorządowych w Warszawie były takie okręgi, gdzie na pięć pierwszych miejsc cztery zajmowały kobiety. Klub Radnych Platformy Obywatelskiej w Radzie Warszawy liczy siedem kobiet i czterech mężczyzn. To o czymś świadczy. Nie chcę jednak powiedzieć, że przewaga kobiet to stan idealny. Dobrze jest wtedy, jeśli w jakimś gremium decyzyjnym znajdują się ludzie kompetentni. Płeć jest obojętna.

Czy kobiety są potrzebne w polityce?
Oczywiście, przecież otaczająca nas rzeczywistość w takim samym stopniu dotyczy mężczyzn, jak i kobiet. Nie muszę dowodzić, że my – kobiety – jesteśmy z innej planety. Jest również coś w tym testosteronie, o którym śpiewa Kayah. Testosteron zagrzewa do walki, to mężczyźni rozpętywali wojny, nie zawsze w słusznej sprawie. Kobiety w polityce są potrzebne, bo łagodzą obyczaje. Mężczyźni przy kobietach zachowują się bardziej kulturalnie, dyskutuje się krócej. Chociaż sama byłam świadkiem, jak podczas posiedzenia komisji sejmowej jeden z posłów LPR zwrócił się do koleżanki: “ty głupia babo”.

Stereotyp płci jednak się zmienia. Co ma na to większy wpływ: rodzina czy szkoła?
Rola społeczna kobiet zmienia się. Przed wojną mężczyźni odnosili się do kobiet z większym szacunkiem. Dziś kobieta straciła wiele ze swojej dawnej tajemniczości, niedostępności. Mężczyźni traktują ją często jak kumpla z pracy przy którym można zachowywać się swobodnie – często również wulgarnie. Jednak przez wprowadzenie parytetów nie nauczymy mężczyzn kultury.

Czy jest Pani zwolenniczką tradycyjnego podziału ról męsko-damskich w rodzinie?
Tutaj każda rodzina powinna sama dokonać wyboru, co jej najlepiej odpowiada. Cieszę się, że dziś kobieta może pracować i mąż nie powinien jej tego zabronić. Uważam jednak, że moment pójścia do pracy kobieta powinna odłożyć na czas wychowywania dziecka – przynajmniej przez pierwsze trzy lata jego życia. Z drugiej strony, narzucanie pewnych ról przez obyczaje też nie jest najlepsze. Znam szczęśliwe rodziny, w których kobieta pracuje, a mężczyzna prowadzi dom. To jednak wyjątki. U nas nadal dominują archaiczne stereotypy znane z elementarza: tata pracuje, mama prasuje.

Kogo winić za utrzymywanie się takiego stereotypu: dom, szkołę?
Trudno tu winić szkołę – to jest stereotyp kulturowy. Taki obraz istnieje w naszej świadomości. W ostatnich latach ta świadomość zmienia się w szybkim tempie i mężczyzna nie obraża się, gdy musi wynieść śmieci, a kobieta, gdy musi pojechać do warsztatu samochodowego. Ponadto, co ciekawe, dużo więcej kobiet niż mężczyzn jest szefami małych przedsiębiorstw. Widać, że kobiety potrafią sobie radzić w kameralnych warunkach, gorzej jest na scenie publicznej – tu mają wiele obaw, brak wiary w swoje możliwości.

Uczestniczy Pani w Paryżu w pracach Komisji Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn Rady Europy. Tamtejsze kobiety też mają problemy?
Musimy zdać sobie sprawę, że ruchy równościowe nie są tak bardzo bezsensowne. Trzeba tutaj oddzielić udawany, hasłowy feminizm od prawdziwych wartości głoszonych przez organizacje naprawdę pomagające kobietom w równouprawnieniu z mężczyznami. W Polsce mamy w wielu przypadkach do czynienia z próbami wyłudzenia od samorządów, władz wojewódzkich oraz innych organów władzy pieniędzy na funkcjonowanie różnych organizacji pozarządowych działających na rzecz równego statusu, ale w rzeczywistości niewiele lub nic nie robiących.

Czy kobiety w Polsce mają inne problemy niż w Unii Europejskiej?
Choćby taka sprawa, że dużo więcej polskich kobiet musi pracować nie dla przyjemności zaspokajania swoich zachcianek, ale dla wspomożenia budżetu domowego, żeby pomóc mężczyźnie utrzymać rodzinę. Ponadto, kobiety zarabiają dużo mniej i to wynika z naszego zacofania cywilizacyjnego. Mam nadzieję, że po naszym wejściu do Unii poziom naszego życia będzie się stopniowo, ale szybko, poprawiał. A jeśli chodzi o udział kobiet w polityce, to nie jest z nami tak źle. Mamy w Sejmie i Senacie 20 procent kobiet, co daje nam siódme miejsce w Europie.

Dziękuję za rozmowę.

Bardzo jęczliwy utwór 
Boba Dylana 

 Romance in Durango
Oto jest, dla przypomnienia

W zakładce Linki
  pod numerem 10.