ARCHIWUM KORESPONDENTA

Zygmunt Broniarek

Jakże szybko słowa potrafią tracić swój pierwotny sens! Przekonałem się o tym ponownie, kiedy w najnowszym dziele profesora Jana Miodka “Słownik ojczyzny polszczyzny” (Wydawnictwo Europa, Wrocław, 2002) przeczytałem hasło “promocja”. Miodek pisze: “Promocja to upoważnienie do wejścia na wyższy stopień nauczania lub w wojsku awans. W ostatniej dekadzie upowszechniło się także nowe i popularniejsze znaczenie tego słowa zachęta do kupienia czegoś”. Przecież nawet ja, kończący w roku bieżącym 77 lat, dla którego to pierwotne znaczenie było przez większość życia jedynym, już prawie o nim zapomniałem, ponieważ to drugie, niezwykle przebojowe, zawładnęło prawie całkowicie moim umysłem.

Ale dlaczego właśnie do tego hasła – “promocja” – sięgnąłem w słowniku profesora? Dlatego, że zaimponowała mi kampania promocyjna dotycząca tej książki. Profesjonalna i wręcz perfekcyjna. Jednakże – ponieważ tu o profesora chodzi – zanim tę kampanię omówię, chciałbym, nieco dydaktycznie, zwrócić uwagę ludzi młodych, marzących o sławie i karierze, na jeden element, absolutnie konieczny do ich zdobycia: na UMIEJĘTNOŚĆ I CZĘSTOTLIWOŚĆ WYSTĘPOWANIA W MEDIACH. To profesor Miodek opanował w pełni.

Rozpoczął on tę stronę swej działalności już w 1968 roku od stałej, cotygodniowej, rubryki we wrocławskim “Słowie Polskim” pt. “Rzecz o języku”. Do chwili obecnej uzbierało się tych rubryk 1700, z których powstało SZEŚĆ książek. W 19 lat później, a więc w 1987 roku, Miodek brał udział w Świdnicy w “Święcie słowa”, którego reżyser – Władysław Tomasz Stecewicz z II programu Telewizji Polskiej – zaproponował mu prowadzenie cyklicznej serii pogadanek pt. “Ojczyzna polszczyzna”. “Tak się zaczęła moja przygoda z telewizją – pisze w przedmowie do obecnego słownika profesor – dopełniona od polowy lat 90. codwutygodniowym programem na żywo, a zatytułowanym “Profesor Miodek odpowiada”. Nie mogę też nie wspomnieć o stałym medialnym kontakcie ze słuchaczami Polskiego Radia we Wrocławiu i w Opolu oraz o wieloletniej, comiesięcznej, obecności na łamach “Wiedzy i Życia””.

Również obecny “Słownik ojczyzny polszczyzny” należy do tej kategorii. Nie jest to słownik typowy – to coś więcej. To wszechstronny osobisty doradca językowy, przy czym słowo “osobisty” ma tu znaczenie podstawowe. Przykład hasła “matematyka” wyjaśni, o co chodzi. Po zdefiniowaniu pojęcia, Miodek omawia sprawę wymowy “mate-MA-tyka”, zamiast, jakże częstej, “matema-TY-ka”. “Stali moi czytelnicy i słuchacze – pisze - wiedzą, jak przywiązany jestem do tradycyjnego akcentowania sylaby trzeciej od końca w wyrazach obcych z wygłosowanym –yka, -ika, a więc takich jak TAK-tyka, FI-zyka, me-CHA-nika, gra-MA-tyka, MU-zyka, dy-NA-mika, elek-TRO-nika itp. Formy te tworzą tak zwartą i liczną grupę leksykalną, że nietypowy dla polszczyzny, bo nie padający na sylabę przedostatnią, akcent, można by nawet określić mianem parasystemowego” (tj. prawie systemowego)”. Tyle profesor Miodek. Ja poszedłbym nawet dalej i powiedział, że człowiek, który mówi “matema-TY-ka” zamiast “mate-MA-tyka” jest półinteligentem.

Kampania promocyjno-reklamowa profesora Miodka wokół jego słownika rozegrała się w kwietniu i w maju b.r. i zawierała 30 pozycji (opieram się na harmonogramie reklamy i promocji profesora). Zaczęła się w poniedziałek, 29 marca – wywiadem w “Życiu” – po czym w czwartek, 4 kwietnia, ukazał się wywiad w “Magazynie z Książkami” “Gazety Wyborczej”. W dniach od 15 do 23 kwietnia, w dodatkach regionalnych tejże “Gazety” ukazywały się kupony konkursowe z wizerunkiem okładki książki i listą księgarń biorących udział w promocji “Miodek z różą” (chodzi tu o wykorzystanie zwyczaju katalońskiego “Książka z różą”, polegającego na wzajemnym obdarowywaniu się ludzi książkami ORAZ różami w dniu 23 kwietnia. Na tej podstawie UNESCO proklamowało ten dzień Międzynarodowym Dniem Książki i Praw Autorskich). I oto, 23 kwietnia, 1000 pierwszych egzemplarzy słownika profesora zostało sprzedanych z różą i z podpisem autora. Tego samego dnia odbyło się JEDENAŚCIE innych imprez medialnych, w tym początek serii spotów reklamowych w TVP 2 i w Trójce oraz w “Rzeczpospolitej”; spotkanie profesora w V Liceum im. Józefa Poniatowskiego w Warszawie; oraz podpisywanie książek w EMPIK-u, też w Warszawie. 25 kwietnia profesor wystąpił w Bibliotece Wojewódzkiej we Wrocławiu, a od 1 maja rozpoczął się cykl jego spotkań w księgarniach i szkołach w całej Polsce. Wreszcie 1 maja pojawiło się w kraju 270 billboardów z reklamą książki.

Była to zaiste promocja w skali europejskiej. W dodatku stanowiła ona początek Akcji Społecznej “Biblioteka polska w Europie”, w ramach której firmy zakupują w wydawnictwach wartościowe książki, by je przekazywać bibliotekom publicznym i szkolnym. Bo z tych bibliotek płyną do wydawnictw błagalne prośby o darmowe, A NAWET ZNISZCZONE, egzemplarze książek. “Słownik ojczyzny polszczyzny” będzie dla nich prawdziwym skarbem.

ALPA w płynie i żelu
łagodzi
różne bóle decydentów.

Oprócz egzystencjalnych.