POLSKA - EUROPA

MICHAŁ JARANOWSKI

Na początku 2004 r. Polska powinna spełnić kryteria członkostwa w Unii Europejskiej. Zasadnicze przesłanie raportu o stanie przygotowań kandydatów jest złą wiadomością dla polskiego lobby antyunijnego. Nie jest ono jednolite. Część jego członków stanowi front odmowy totalnej, inni kierują się interesem partykularnym, jeszcze inni - czystym oportunizmem w myśl formuły “za, a nawet przeciw”.

Na czele frontu odmowy stoi Liga Polskich Rodzin i Radio Maryja. W niestrudzonej kampanii na rzecz pozyskania większości obywateli dla idei izolacji Polski sięgają po dziewiętnastowieczne hasła państwa narodowego. Są współczesnymi ofiarami historii Polski. Nie cofają się wszakże przed rozpowszechnianiem nieprawdy i działaniami przeczącymi polskiej tradycji - którą rzekomo pielęgnują - jak gościnność czy szacunek dla gościa. Sposób potraktowania komisarza Unii Europejskiej, Franza Fischlera potwierdza, że cel uświęca środki.

Niektórzy politycy PSL też otwarcie przyznali się do tej zasady. Podopieczni ojca Rydzyka z szeregów LPR nie zawahają się zadać kłam przesłaniu papieża, twierdząc, że Jan Paweł II występuje przeciw akcesji Polski do Unii. W czasie ostatniej pielgrzymki do Polski Ojciec Święty dał wyraz nadziei, że “społeczeństwo polskie, które od wieków przynależy do Europy, znajdzie właściwe sobie miejsce w strukturach wspólnoty europejskiej i nie tylko nie zatraci własnej tożsamości, ale wzbogaci swą tradycją ten kontynent i cały świat”. Czy to głos przeciw Rzeczpospolitej w Unii Europejskiej?

Teza o podporządkowanie Brukseli jak kiedyś zaborcom, a po wojnie Moskwie, wynika z kompleksów i całkowicie przemilcza pozycję Polski jako przyszłego partnera we wspólnocie. Przeczy choćby fakt, że w organach Unii nasz kraj otrzyma 27 głosów – zaledwie o 2 mniej niż Niemcy, Francja czy Wielka Brytania, a tyle samo co Hiszpania. Otoczenie kraju kordonem celnym i oparte na autarkii środki ochrony gospodarki – to rzekoma “alternatywa” – uczyniłoby z Polski w epoce globalizacji wyspę u granic coraz większej, coraz bardziej zintegrowanej według zachodniego wzoru UE. Dokąd mielibyśmy dryfować, w przeciwną stronę, ku Białorusi, ku Ukrainie? Dla USA natomiast jesteśmy partnerem strategicznym, jako członek wspólnoty europejskiej.

Miejsce Polski w kurczącym się świecie nie ma znaczenia dla Samoobrony. Skoro chłop nie dostanie stuprocentowych dopłat od pierwszego dnia członkostwa w Unii, to z myślą o członkostwie trzeba walczyć. Tak toczy się wojna per procura, bo prawdziwym polem bitwy jest wieś, a przeciwnikiem PSL. Walczące strony odniosły niesłychany sukces: wielopokoleniowy projekt integracji Polski z Europą Zachodnią, szansa awansu cywilizacyjnego, w oczach dużej części społeczeństwa została zredukowana do kwestii dopłat dla rolnictwa, które zatrudnia wprawdzie 25 proc. ludności, ale dostarcza niespełna 6 proc. PKB!

W tym sukcesie udział ma zarówno rząd Buzka, jak i Millera. Pierwszy doprowadził do wstrzymania na wiele miesięcy negocjacji, występując z absurdalnym żądaniem w sprawie sprzedaży ziemi cudzoziemcom. Drugi przełamał wprawdzie tę barierę i przywrócił tempo rozmowom, ale z uporem godnym lepszej sprawy długo obstawał przy nierealnym od początku postulacie stuprocentowych dopłat dla rolników. Tu mały partner koalicyjny pokazał kunszt szantażu politycznego. Jeszcze zanim gabinet uelastycznił wreszcie pozycję, szef klubu PSL w Sejmie, Zbigniew Kuźmiuk, zagroził, że jeśli Polska przyjmie stanowisko Komisji Europejskiej w sprawach rolnictwa, to “ponad wszelką wątpliwość” PSL wezwie do głosowania na “nie” w referendum unijnym. A gdy Komisja opublikowała raport o stanie przygotowań kandydatów, lobbysta Kuźmiuk oświadczył, że zwarte w dokumencie krytyczne uwagi na temat polskiego rolnictwa podyktowała wola zmiękczenia stanowiska Polski w decydującej fazie negocjacji. Jasne, w okresie dwunastu lat transformacji największy postęp uczyniło rolnictwo, tam dokonała się największa restrukturyzacja, a w tym sukcesie największy udział ma PSL!

Gra lobby rolnego opiera się na manipulacji mieszkańcami wsi. Oto szlachetni obrońcy ich interesów przekonują Polaków, że sens przynależności do Unii zależy wyłącznie od wysokości dopłat dla rolników. Zrozumiałe, że w tej sytuacji nie mówi się o związanych z członkostwem zaletach jak stałe ceny zbytu, dające producentom klarowną perspektywę rozwoju czy silne finansowo wsparcie dla odwlekanej od dawna restrukturyzacji. O tym, czy poza Unią polskie rolnictwo stanie się jeszcze mniej konkurencyjne, o ewidentnych korzyściach w innych dziedzinach życia gospodarczego, politycznego, społecznego nie mówi się wcale.

PSL jest w koalicji kierującej państwem, lecz jako partia ściśle określonej, a więc wąskiej klienteli wyborczej, jako priorytet stawia zapewnienie sobie jej poparcia. Ten problem dobrze widać również poza granicami kraju. “Rzeczpospolita” - piórem swego korespondenta w Brukseli – pisała o “wrażeniu, że celem lobby rolnego jest nie tyle dobro wsi i – szerzej – kraju, ile zdyskontowanie obaw rolników przed europejską integracją i przejęcie przez PSL głosów, które inaczej mogłyby przypaść Samoobronie”.

Michał Jaranowski

ALPA w płynie i żelu
łagodzi
różne bóle decydentów.

Oprócz egzystencjalnych.