RADY FRANCUSKIEGO LOBBYSTY

Profesor Michel Clamen

W Polsce od marca 2006 r. obowiązuje ustawa o działalności lobbingowej. Czy lobbing powinien być regulowany prawnie?
Prawo jest przydatne, ale nie może się ograniczać jedynie do reglamentacji działalności profesjonalnych lobbystów-konsultantów (a z tego, co wiem, do tego ogranicza się polska ustawa). Lobbingiem zajmują się przecież również przedsiębiorstwa, organizacje zawodowe, organizacje pozarządowe. Każdej z tych organizacji może zdarzyć się jakieś niewłaściwe zachowanie, a nawet posądzenie o korupcję. Prawo zatem powinno być takie samo dla wszystkich. Powinno również chronić zwykłego obywatela przed decyzjami władz publicznych, które dawałyby przywileje pewnym grupom prywatnych interesów. Jasne reguły – moim zdaniem – zostały wprowadzone prawem w 2002 roku w Quebecu.

Jakie są największe pułapki w wykonywaniu zawodu lobbysty ?
W wymiarze etycznym pułapki są ewidentne, gdyż zawód lobbysty sytuuje się na pograniczu władzy, biznesu i pieniędzy. Jeśli mówimy tylko o skuteczności to dobry lobbysta powinien być poinformowany, gdyż należy wiedzieć jak najwcześniej, co dzieje się we władzach publicznych. Powinien mieć strategiczne podejście do zawodu, ponieważ proces decyzyjny jest długi i wymaga zaprogramowania działań w dłuższej perspektywie. Lobbysta musi być także sprawny w komunikowaniu, gdyż jego praca polega na przekonywaniu i przekazywaniu przesłania. Atutem niewątpliwie jest dobra znajomość środowiska i kontekstu administracyjnego.

Jak wygląda praktyka lobbingu we Francji i na forum europejskim?
We Francji, relacje miedzy państwem a lobbystami są naznaczone przez swoisty styl polegający na przenikaniu środowisk decydentów z sektora publicznego i prywatnego. Oba środowiska bowiem rekrutują się ze wspólnego systemu edukacji na poziomie wyższym, tzw. grandes ecoles, których przykładem i symbolem jest ENA - Ecole Nationale d’Administration. Ten typ wzoru działania nie nadaje się do przeniesienia za granicę i dlatego interesy francuskie są tam ułożone na innych zasadach. Dotyczy to Brukseli, gdzie lobbing funkcjonuje w mniejszym stopniu w oparciu o sieć powiązań, ale raczej wykorzystuje merytoryczne argumenty i umiejętności wypracowywania poprzez lobbystów i decydentów zgodnych opinii. W Europie tworzenie koalicji ponadnarodowych stało się wręcz obowiązkiem.

W Polsce – jak pokazały sondaże CBOS oraz publicyści – lobbing cierpi na zły wizerunek. Dominują negatywne skojarzenia, a słowo lobbysta funkcjonuje na zasadzie negatywnej etykiety. Jak wygląda to we Francji?
Z taką samą sytuacją mieliśmy do czynienia we Francji wiele lat temu. Lobbing był postrzegany jako wstydliwa choroba, która wymagała ukrywania. Ale wizerunek taki należy już do przeszłości. Miały na to wpływ dwie rzeczy. Z jednej strony, zachowania niektórych polityków, którzy wskazywali na konieczność dialogu i wymiany informacji pomiędzy władzą publiczną i środowiskami branżowymi. Drugi czynnik to debata europejska, która ujawniła wagę tego, w jaki sposób należy inteligentnie przekazywać stanowiska i argumenty narodowe. Wymaga to harmonijnej współpracy pomiędzy instytucjami publicznymi i osobami prywatnymi, które funkcjonują na różne sposoby. Francuzi często skupiali się jedynie na sprawach związanych ze wspólną polityką rolną, dystansując się od innych kwestii. Skutecznego lobbingu moglibyśmy nauczyć się od Brytyjczyków, którzy od długiego czasu są mistrzami w tej sztuce.

Co poradziłby Pan polskim lobbystów? Czego powinni unikać, na co zwracać szczególną uwagę?
Sądzę, że rady są takie same dla wszystkich lobbystów w każdym kraju. Przede wszystkim trzeba być poinformowanym, mieć przyjaciół wszędzie, działać wcześnie, starać się przewidywać problemy, w taki sposób, aby unikać działań typowo obronnych i strategii defensywnych. Należy pamiętać o komunikowaniu, zatem nie zaniedbywać opinii publicznej. I przede wszystkim pamiętać o Brukseli, być dobrym na europejskim forum, to pomaga.

MICHEL CLAMEN - pracował we francuskim ministerstwie obrony, a potem przemysłu. Był ekspertem Komisji Europejskiej, przez wiele lat współpracował z różnymi lobbies, obecnie kieruje programem studiów DESS Relations Européennes w Instytucie Katolickim i w Pole Universitaire Leonardo da Vinci w Paryżu. Prowadzi szkolenia w zakresie lobbingu europejskiego w Instytucie Nauk Politycznych Sciences Po w Paryżu. Jest autorem licznych publikacji, m.in. przewodnika negocjacji wspólnotowych Bruxelles au jour le jour (1996) oraz popularnonaukowej pracy o Juliuszu Verne “Jules Vernes et les sciences (2005). Książka Lobbing i jego sekrety ukazała się w wydawnictwie Felberg SJA w 2005 roku.

ALPA w płynie i żelu
łagodzi
różne bóle decydentów.

Oprócz egzystencjalnych.