"Jak skutecznie wpływać na regulacje prawne" - na tak postawione pytanie starali się dać odpowiedzi organizatorzy konferencji w warszawskim hotelu Westin: Kancelaria Prawnicza Domański Zakrzewski Palinka oraz On Board Public Relations. O praktyce procesu legislacyjnego w Polsce oraz o brukselskich doświadczeniach lobbingowych mówili polscy i europejscy praktycy.
 |
Zaproszenie na konferencję |
 |
Konferencja w hotelu Westin |
|
W teorii i w praktyce wiadomo, „Jak skutecznie wpływać na regulacje prawne”. Jednak w życiu codziennym najbardziej optymalnie przygotowana teoria oparta na wiedzy i doświadczeniu nie zawsze sprawdza się w działaniu. Zawodzi wiele czynników – obiektywnych, subiektywnych oraz tzw. czynnik ludzki.
Jak skutecznie od najwcześniejszego etapu realizacyjnego tworzyć polskie prawo, jak i jakimi metodami wpływać na legislatorów, jakiej używać argumentacji perswazyjnej, kto potrzebuje doradcy regulacyjnego? – na te i inne – wynikające z procesu legislacyjnego – pytania odpowiedzi bezbłędną polszczyzną, bez denerwujących przerywników w stylu: ę, ą, eeee, ammm, udzielał w klarownym wystąpieniu dr Marcin Matczak, partner w kancelarii prawniczej Domański Zakrzewski Palinka.
Celowo napisałem o tej zalecie językowej dr. Matczaka, aby podkreślić wyjątkowy walor wystąpienia w totalnym zalewie niechlujstwa językowego (a więc także intelektualnego), z którym mamy do czynienia na co dzień słuchając radia czy oglądając telewizję. To tyle dygresji.
To właśnie ta kancelaria, przy partnerskim udziale agencji On Board Public Relations (współpracującej z ECCO Network), była organizatorem konferencji w warszawskim hotelu Westin, o przywołanym wyżej tytule „Jak skutecznie wpływać na regulacje prawne”.
Z kronikarskiego obowiązku dodajmy, iż konferencja miała tylko dwóch patronów medialnych: Gazetę Prawną i DECYDENTA.
Kim jest doradca regulacyjny i czyich interesów powinien być rzecznikiem? Doktor Matczak nie ma wątpliwości: doradcami regulacyjnymi są prawnicy reprezentujący interesy przedsiębiorców.
Zadaniem doradcy jest stałe monitorowanie zmian ustawodawstwa, a z raportu m.in. Rady Legislacyjnej wynika, że jakość stanowionego w naszym kraju prawa jest coraz niższa. Narasta proces inflacji prawa. Prawodawca w coraz większym stopniu reguluje działalność przedsiębiorcy. Zmiany prawa wprowadzane są poprzez częste fragmentaryczne nowelizacje. Nowe prawo tworzone jest przede wszystkim w celu realizacji doraźnych celów politycznych, a nie w wyniku rzeczywistej potrzeby społecznej i ekonomicznej. Brak też sprawnie działającego systemu oceny skutków projektowanych unormowań oraz kompleksowego procesu konsultacji społecznych projektów aktów normatywnych. Ponadto brakuje badań postlegislacyjnych, pozwalających ocenić faktyczny wpływ nowego prawa na obrót prawny. Wszystko to powoduje, że przedsiębiorca nie jest w stanie zorientować się w zmieniającym się systemie prawnym, a prawo tworzy zbędne obciążenia dla przedsiębiorcy – podkreśla dr Matczak.
Doradcy regulacyjnego potrzebują szczególnie przedsiębiorcy prowadzący działalność w branżach: energetycznej, ubezpieczeniowej, farmaceutycznej, produkcji żywności, produkcji wyrobów tytoniowych i alkoholowych, a także we wszystkich innych branżach społecznie wrażliwych.
Dr Matczak wymienia kryteria oceny regulacji prawnych. Są to: racjonalność istniejącego lub przyszłego prawa (relacja korzyści społecznych i gospodarczych do kosztów osiągnięcia tych korzyści); wyważenie interesów przedsiębiorców oraz interesów państwa i rządu; zgodność istniejącego lub przyszłego prawa z konstytucją oraz z unormowaniami Unii Europejskiej; właściwe przeprowadzenie oceny skutków regulacji na etapie przygotowania projektu aktu prawnego oraz prawidłowe przeprowadzenie konsultacji społecznych podczas projektowania unormowań prawnych.
Doradca regulacyjny przyjmuje za cel minimalizację ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej związanego ze zmianą prawa, dąży do znalezienia kompromisu między interesami przedsiębiorcy a interesami państwa, przekonuje organy władzy publicznej do racji leżących po stronie przedsiębiorcy. W tym celu doradca prezentuje analizy prawne i ekonomiczne przedstawicielom rządu oraz władzy ustawodawczej, przedstawicielom różnych grup społecznych i organizacji pozarządowych, stowarzyszeniom biznesowym oraz izbom gospodarczym.
Doradztwo regulacyjne daje przedsiębiorcom następujące możliwości: rozpoznanie i kontrolę ryzyka legislacyjnego, informacje na temat kierunków zmian prawodawczych dotyczących przedmiotu działalności przedsiębiorcy, kontrolę nad przebiegiem prac nad tymi zmianami, odpowiednio wczesne przystosowanie swojej działalności do nowego otoczenia prawnego, wpływanie prawnie dozwolonymi środkami na kształt przygotowywanych regulacji prawnych, w razie takiej potrzeby doprowadzenie do zmiany lub uchylenia obowiązujących regulacji prawnych, bądź zakwestionowania ich konstytucyjności lub zgodności z prawem unijnym – konkluduje Marcin Matczak.
Natomiast Norbert Ofmański wespół z Iwoną Kubicz z On Board PR opowiedzieli o doświadczeniach związanych ze zdobywaniem poparcia opinii publicznej dla wprowadzanych zmian legislacyjnych. Podali przykład skutecznej kampanii na rzecz podwyższenia wynagrodzeń pracowników ochrony mienia. Dodajmy, iż w firmach ochroniarskich jest zatrudnionych 200 tys. ludzi. Natomiast kampania na rzecz Unii Farmaceutów dotyczyła ograniczenia możliwości tworzenia sieci aptecznych poprzez kształtowanie nowego Prawa Farmaceutycznego.
Europejskim spojrzeniem na proces stanowienia prawa uraczył zebranych Wes Himes, partner zarządzający Policy Action - ECCO Network. Gość z Brukseli przedstawił swój punkt widzenia na szukanie poparcia do przeprowadzenia zmian w prawie. Chociaż Wes Himes nieczęsto używał słowa lobbing, to jego działalność w stolicy Europy jest klasycznym przykładem rzecznictwa interesów. Brukselczyk stwierdził, że proces wpływania na decydentów europejskich nie jest łatwy, ale lobbing w Brukseli traktowany jest jako trwały element demokracji parlamentarnej i jako taki ma przyszłość.
Damian A. Zaczek
